السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
218
تفسير الميزان ( فارسي )
اين است كه يهوديان غير از ظن ، دليلى بر عقيده خود ندارند ، آن هم ظنى ناخالص كه نمىتوانند به پاى آن بايستند و اين معنا به فرضى كه از نظر لغت ، معناى ثابتى باشد ، معنايى غريب است كه لفظ قرآن را نمىتوان بر مثل آن حمل كرد ، زيرا استعمال كلمات غير مانوس از هيچ فصيحى پسنديده نيست ، تا چه رسد به قرآن كريم كه فصيحترين كلام است . * ( « بَلْ رَفَعَه اللَّه إِلَيْه وَكانَ اللَّه عَزِيزاً حَكِيماً » ) * مساله رفع عيسى ( ع ) به آسمان را قرآن كريم در سوره آل عمران آورده و فرموده : « إِذْ قالَ اللَّه يا عِيسى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرافِعُكَ إِلَيَّ » « 1 » و خداى تعالى بطورى كه ملاحظه مىكنيد اول « توفى » ( گرفتن ) را ذكر كرد و سپس بالا بردن را . و اين آيه شريفه به حسب سياق ، وقوع ادعاى يهود را كه او را كشتند و يا به دار زدهاند نفى مىكند و ظاهرش دلالت دارد بر اينكه همان شخصى را كه يهود دعوى كشتن و به دار زدن او را دارند خداى تعالى با همان بدن شخصيش به سوى خود بالا برده و از كيد دشمن حفظ فرموده ، پس معلوم مىشود عيسى ( ع ) را با بدن و روحش به آسمان بالا برده ، نه اينكه مانند ساير انسانها روحش از كالبدش جدا شده و به آسمان بالا رفته باشد ، چون اين احتمال چيزى است كه با ظاهر آيه با در نظر گرفتن سياق آن نمىسازد ، چون اضرابى كه در جمله : * ( « بَلْ رَفَعَه اللَّه إِلَيْه » ) * واقع شده ، با صرف بالا بردن روح عيسى بعد از مردنش نمىسازد و ساده تر بگويم : بالا رفتن روح بعد از مردن هم در قتل هست و هم در آويخته شدن به دار و هم در مردن عادى ، چون هر كسى كه بميرد روحش به عالم ارواح بالا مىرود ديگر معنا ندارد بفرمايد : « بلكه ما او را به سوى خود بالا برديم » كلمه « بلكه » به ما مىفهماند بالا بردن عيسى با روح و جسمش بوده . پس اين رفع خود نوعى تخليص بوده كه خداى عز و جل عيسى را به آن وسيله خلاص كرده و به همين وسيله او را از دست يهوديان نجات داد ، حال فرق نمىكند كه اين تخليص به وسيله قبض روح عيسى باشد يا نباشد و پاى قتل و صلبى به ميان نيامده باشد بلكه به نحوى ديگر بوده باشد كه ما آن را نمىشناسيم و يا آنكه با لقاء خدا زنده و باقى مانده باشد ، به نحوى كه ما از چگونگى آن سر در نمىآوريم ، اين هر دو محتمل است . و از نظر عقل محال نيست كه خداى تعالى مسيح را گرفته ، به سوى خود بالا برده و نزد
--> ( 1 ) آن زمان كه خداى تعالى به عيسى فرمود : اى عيسى من تو را مىگيرم و به سوى خودم بالا مىبرم . « سوره آل عمران ، آيه 48 » .